Skip Ribbon Commands Skip to main content
Share This

มาตรการจัดการกับโรคปากและเท้าเปื่อย

มาตรการจัดการกับโรคปากและเท้าเปื่อย

โรคปากและเท้าเปื่อย (FMD) มีความรุนแรงและแพร่ระบาดได้อย่างรวดเร็ว สุกรป่วย

แสดงอาการซึม เบื่ออาหาร ไข้สูง ทำให้แม่สุกรที่อุ้มท้องเกิดการแท้งลูก ต่อมาเกิดเม็ดตุ่มใสเห็นได้ชัดเจนที่ จมูก ไรกีบ เต้านม และหัวนม) จากนั้นเม็ดตุ่มใสจะแตกออก ผิวหนังลอกหลุด เกิดเป็นบาดแผลรุนแรงถึงขั้นกีบหลุด ทำให้สุกรไม่อยากลุกขึ้นเดิน หรือเดินขากระเผลก หลังโก่งเวลาก้าวเดิน และส่งเสียงร้องเพราะความเจ็บปวด ส่วนใหญ่การระบาดของ FMD ในสุกรแต่ละครั้ง พบว่ามีสาเหตุมาปัจจัยต่าง ๆ ได้แก่ การขนส่งสุกร (รถ และอุปกรณ์การจับ) การมีฟาร์มโค กระบือ แพะแกะ อยู่ใกล้กับฟาร์มสุกร การมีสัตว์พาหะนำเชื้อโรค เช่น สุนัข แมว นก หนู อยู่ภายในฟาร์ม และการเข้าออกของบุคคลภายนอก อุปกรณ์ที่ใช้ในกระบวนการผลิตสุกร

เชื้อไวรัสที่ทำให้เกิด FMD ชื่อ Aphthovirus จัดเป็น non-enveloped single strand RNA เป็นไวรัสที่ไม่ทนต่อแสงแดด ความร้อน  ความแห้ง  และสภาพกรดด่าง โดยจะถูกทำลายที่ pH < 6.0 หรือ pH > 9.0 เชื้อไวรัส FMD จะมีชีวิตอยู่ได้ไม่เกิน 30 นาที เมื่ออยู่ในอุณหภูมิสูงกว่า 50 องศาเซลเซียส แต่ถ้าอยู่ในช่วงอุณหภูมิ 4-7 องศาเซลเซียส เชื้อไวรัส FMD จะอยู่ได้นานหลายเดือน และในสภาวะปกติเชื้อไวรัส FMD ที่ติดอยู่กับขน สามารถมีชีวิตอยู่ได้ถึง 4 สัปดาห์ 

เชื้อไวรัส FMD ถูกทำลายได้ง่ายด้วย Sodium carbonate (ปูนขาว) 4%, Sodium

hydroxide (โซดาไฟ) 2%, Citric acid 0.2% หรือยาฆ่าเชื้อที่มีส่วนผสมของฟอร์มาลิน หรือ กลูตาอัลดีไฮน์ หรือ ครีซอล หรือ ไอโอดีน (ชนิด ประเภท และอัตราส่วนของยาฆ่าเชื้อโรคที่ใช้ได้ผลกับเชื้อไวรัส FMD ให้ดูได้จากเอกสาร List of Disinfectants Approved by Environment Food and Rural Affairs

แนวทางการจัดการในกรณีเกิดโรคปากและเท้าเปื่อยในฟาร์มสุกร

  1. คัดทิ้ง/ทำลายสุกรที่ป่วยเป็นโรค FMD โดยเร็ว ด้วยวิธีการเผาหรือฝัง
  2. ให้การแก้ไขตามอาการป่วยที่พบ เช่น ไข้สูงให้ยาลดไข้ หรือซึม ไม่กินอาหาร ให้วิตามินแร่ธาตุและอิเล็คโตรไลท์ และให้ยาปฏิชีวนะเพื่อควบคุมการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน
  3. ล้างทำความสะอาดและฉีดน้ำยาฆ่าเชื้อภายในโรงเรือนหรือคอกสุกรให้ทั่ว (ห้ามใช้เครื่องล้างแรงดันสูงในโรงเรือนที่มีสุกรป่วย เพราะแรงดันน้ำจะกระจายเชื้อไวรัส FMD ไปทั่วบริเวณรอบ ๆ) ให้คัดสุกรที่ป่วยออกแล้วใช้น้ำยาฆ่าเชื้อราดพื้นคอกให้ทั่วโรงเรือนก่อน แล้วค่อยล้างทำความสะอาดและฆ่าเชื้อโรคตามปกติ
  4. โรยปูนขาวให้ทั่วพื้นคอก ทางเดินภายในโรงเรือน และบริเวณโดยรอบโรงเรือน
  5. ฉีดวัคซีน FMD ตามไทป์ของเชื้อไวรัส FMD ที่มีการระบาด หรือฉีดวัคซีนโรค FMDชนิด 3 ไทป์ ให้กับสุกรทุกตัวที่มีอยู่ในฟาร์ม (ปูพรม)
  6. จำกัดพนักงานฟาร์มให้ทำงานอยู่ในโรงเรือนที่ตนเองรับผิดชอบเท่านั้น
  7. จัดชุดทำงานที่เอาไว้ใช้จับสุกรเป็นโรค FMD โดยเฉพาะ และห้ามคนกลุ่มนี้ไปโรงเรือนอื่น
  8. รับผิดชอบต่อสังคม โดยแจ้งให้ฟาร์มใกล้เคียงทราบ และระวังที่จะไม่นำเชื้อไวรัส FMD สู่ฟาร์มใกล้เคียง
 

©2017